A.TR of EUR.1: welk oorsprongsbewijs geldt voor Turkije?

Een A.TR-certificaat bewijst niet de oorsprong maar het vrije verkeer van goederen binnen de douane-unie EU–Turkije; het geldt voor industriële producten en moet binnen vier maanden na afgifte worden overgelegd (artikel 8 lid 1 van Besluit nr. 1/2006). Landbouwgoederen – de in de officiële lijst genoemde posten uit de hoofdstukken 1 tot en met 24 plus 3502, 4501, 5301 en 5302 – en EGKS-goederen uit de hoofdstukken 26, 27, 72 en 73 vallen buiten de douane-unie: daarvoor wordt de preferentiële oorsprong aangetoond met een EUR.1 of een oorsprongsverklaring. Antidumpingheffingen en andere handelspolitieke maatregelen blijven verschuldigd op basis van de werkelijke oorsprong en worden door een A.TR niet uitgesloten (artikel 4 lid 2 van hetzelfde besluit).

Bron: Douane Nederland · Kamer van Koophandel (KVK) · EUR-Lex · Europese Commissie, DG TAXUD · Access2Markets, Europese Commissie. Gegevens laatst bijgewerkt: 16 augustus 2026.

Toets: welke vragen blijven er na uw A.TR nog open?

• Toets: welke vragen blijven er na uw A.TR nog open? — Een A.TR beantwoordt één vraag. Deze toets laat per register zien welke vraag daarmee beantwoord is, welke open blijft en op welke bepaling die stand berust.
• De toets stelt drie vragen. Bij de goederensoort kunt u kiezen uit: industrieel product of verwerkt landbouwproduct; landbouwgoed uit de officiële lijst; EGKS-goed, dat wil zeggen kolen, ijzer en staal; of weet ik niet.
• Bij het vervoer kunt u kiezen uit: rechtstreeks tussen de Europese Unie en Turkije; via een derde land onder douanetoezicht en met bewijs; via een derde land zonder douanetoezicht; of weet ik niet.
• Bij de werkelijke oorsprong kunt u kiezen uit: de Europese Unie of Turkije; een derde land, bijvoorbeeld China; of weet ik niet.
• Het antwoord verschijnt in drie registers: vrij verkeer (douanestatus), preferentiële oorsprong en niet-preferentiële oorsprong. Elk register krijgt één van vijf standen: beantwoord, blijft open, geblokkeerd, niet van toepassing of onbepaald. Een register dat op onbepaald staat, wordt door de toets niet geraden.
• Deze toets past uitsluitend de regels toe die op deze pagina staan: het toepassingsgebied van de douane-unie EU–Turkije, de eis van rechtstreeks vervoer en de plaats van de niet-preferentiële oorsprong. Hij raadpleegt geen tarief, geen goederenlijst en geen aangifte, en hij is geen douanebeslissing.
• Wat vervoert u? — Kies op grond van uw goederencode. De uitzondering geldt voor de posten die in de bijlagen zijn opgesomd, niet voor het hele hoofdstuk. Handboek Douane, bijlage 3: goederen die niet ressorteren onder de douane-unie EU–Turkije
• Hoe zijn de goederen vervoerd? — Doorvoer via een derde land is alleen onschadelijk onder douanetoezicht en met bewijs. artikel 6 lid 2 van Besluit nr. 1/2006
• Wat is de werkelijke oorsprong van de goederen? — Het in het vrije verkeer brengen in Turkije verandert de oorsprong niet. artikel 4 lid 2 van Besluit nr. 1/2006, dat verwijst naar artikel 12 van het basisbesluit
• De bepalingen die deze toets toepast — Elke stand hierboven komt uit één van deze regels. De toets gebruikt geen enkel getal, geen enkele termijn en geen enkele drempel die hier niet staat.
• Wat de A.TR aantoont — Vrij verkeer binnen de douane-unie EU–Turkije; over de plaats van vervaardiging zegt het certificaat niets — Besluit nr. 1/95 van de Associatieraad EG–Turkije; Handboek Douane, Preferentiële oorsprong en herkomst
• Wat de EUR.1 of de oorsprongsverklaring aantoont — Preferentiële oorsprong volgens de oorsprongsregels van het toepasselijke preferentiële akkoord — Besluit nr. 1/98 (landbouwregeling); EGKS-overeenkomst EG–Turkije van 1996; pan-Euro-mediterrane Conventie (PEM)
• Welke goederen buiten de douane-unie vallen — Landbouwgoederen: de in de officiële lijst genoemde posten uit de hoofdstukken 1 tot en met 24, plus de posten 3502, 4501, 5301 en 5302. EGKS-goederen: bepaalde goederen van de hoofdstukken 26, 27, 72 en 73 — Handboek Douane, bijlage 3
• Bepalend is de post, niet het hoofdstuk — De uitzondering geldt niet voor het hele hoofdstuk maar voor de posten die in de bijlagen zijn opgesomd — Handboek Douane, bijlage 3
• Termijn van overlegging van de A.TR — Vier maanden na afgifte; late aanvaarding is alleen mogelijk bij uitzonderlijke omstandigheden of wanneer de goederen vóór het verstrijken zijn aangebracht — artikel 8 lid 1 en artikel 8 lid 2 en 3 van Besluit nr. 1/2006
• Termijn van overlegging van het oorsprongsbewijs — Tien maanden na afgifte onder de herziene PEM-regels, in plaats van vier — herziene pan-Euro-mediterrane Conventie, in werking getreden op 1 januari 2025
• Rechtstreeks vervoer — Vereist; doorvoer via een derde land is alleen onschadelijk onder douanetoezicht en met bewijs — artikel 6 lid 2 van Besluit nr. 1/2006
• Drempel voor de oorsprongsverklaring op de factuur — Vormvrij tot 6.000 EUR per zending; daarboven alleen als toegelaten exporteur — oorsprongsregels van de pan-Euro-mediterrane Conventie
• Handelspolitieke maatregelen volgen de oorsprong — Antidumping- en compenserende rechten knopen aan bij de werkelijke oorsprong: goederen van Chinese oorsprong die in Turkije in het vrije verkeer zijn gebracht, blijven van Chinese oorsprong — artikel 4 lid 2 van Besluit nr. 1/2006, dat verwijst naar artikel 12 van het basisbesluit
• De niet-preferentiële oorsprong wordt apart vastgesteld — Antidumpingheffingen, contingenten en oorsprongsaanduiding volgen de werkelijke oorsprong, ongeacht welk preferentieel document meereist — artikel 12 van het basisbesluit, waarnaar artikel 4 lid 2 van Besluit nr. 1/2006 verwijst
• A.TR en leveranciersverklaring zijn niet hetzelfde — Is naast het vrije verkeer ook preferentiële oorsprong nodig, dan is naast de A.TR een afzonderlijke leveranciersverklaring vereist — Handboek Douane, Preferentiële oorsprong en herkomst
• Deze toets vervangt geen indeling en geen aangifte. Gegevens naar de stand van 16 augustus 2026; goederenlijsten, preferentiële tarieven en termijnen wijzigen — controleer vóór elke zending de voor uw goederencode geldende versie bij de Douane.

• In het handelsverkeer met Turkije worden twee documenten voortdurend door elkaar gehaald: het certificaat inzake goederenverkeer A.TR en het certificaat inzake goederenverkeer EUR.1. Ze beantwoorden verschillende vragen, berusten op verschillende akkoorden en bestrijken verschillende goederen. Het verkeerde document betekent in het land van invoer geen preferentie – en vaak een navordering.
• Registers: vrij verkeer, preferentiële oorsprong en niet-preferentiële oorsprong

Het verschil in één zin

• De A.TR is een statusbewijs. Het toont aan dat de goederen zich in het land van uitvoer in het vrije verkeer bevonden. Over de plaats van vervaardiging zegt het niets. De EUR.1 is een oorsprongsbewijs. Het toont aan dat de goederen voldoen aan de oorsprongsregels van het toepasselijke preferentiële akkoord. In het Handboek Douane wordt de A.TR dan ook beschreven als bewijs dat de goederen zich in het vrije verkeer van de douane-unie EU–Turkije bevinden, niet als bewijs van oorsprong.
• Registers: vrij verkeer en preferentiële oorsprong

Vergelijking

• Vergelijking — Acht kenmerken waarop de twee documenten uiteenlopen. De kolom die de toets hierboven aanwijst, wordt in deze tabel gemarkeerd; geen enkele kolom of rij wordt verborgen.
• Rechtsgrondslag — A.TR: Besluit nr. 1/95 van de Associatieraad EG–Turkije; uitvoeringsbepalingen in Besluit nr. 1/2006 van het Comité douanesamenwerking | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Besluit nr. 1/98 (landbouwregeling); EGKS-overeenkomst EG–Turkije van 1996; oorsprongsregels van de pan-Euro-mediterrane Conventie (PEM)
• Wat wordt aangetoond — A.TR: Vrij verkeer (douanestatus) | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Preferentiële oorsprong
• Goederen — A.TR: Industriële producten en verwerkte landbouwproducten | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Landbouwgoederen en EGKS-goederen (kolen en staal)
• Blijkt de oorsprong eruit? — A.TR: Nee | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Ja
• Termijn van overlegging — A.TR: Vier maanden na afgifte (art. 8 lid 1 Besluit 1/2006) | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Tien maanden na afgifte onder de herziene PEM-regels
• Zonder vergunning bruikbaar? — A.TR: Nee, altijd een door de Douane afgestempeld formulier | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Oorsprongsverklaring vormvrij tot 6.000 EUR per zending; daarboven alleen als toegelaten exporteur
• Rechtstreeks vervoer vereist? — A.TR: Ja (art. 6 lid 2 Besluit 1/2006) | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Ja
• Sluit antidumpingheffing uit? — A.TR: Nee | EUR.1 / oorsprongsverklaring: Nee
• Registers: vrij verkeer en preferentiële oorsprong

Welke goederen vallen buiten de douane-unie?

• De douane-unie EU–Turkije omvat industriële producten en verwerkte landbouwproducten. Twee groepen zijn uitgezonderd en lopen via afzonderlijke preferentiële akkoorden.
• Landbouwgoederen — Hoofdstukken en posten: in de officiële lijst genoemde posten uit de hoofdstukken 1 tot en met 24, plus de posten 3502, 4501, 5301 en 5302 | Toepasselijk bewijs: EUR.1 of oorsprongsverklaring
• EGKS-goederen (kolen, ijzer en staal) — Hoofdstukken en posten: bepaalde goederen van de hoofdstukken 26, 27, 72 en 73 | Toepasselijk bewijs: EUR.1 of oorsprongsverklaring
• Overige industriële producten — Hoofdstukken en posten: alle niet hierboven genoemde posten | Toepasselijk bewijs: A.TR
• Twee preciseringen. Ten eerste geldt de uitzondering niet voor het hele hoofdstuk maar voor de posten die in de bijlagen zijn opgesomd; bepalend is uw goederencode, niet het hoofdstuk. Ten tweede verwijst het begrip EGKS-goederen naar het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, dat op 23 juli 2002 is verlopen; de goederenkring leeft voort in de vrijhandelsovereenkomst EG–Turkije van 1996 over kolen en staal. De Nederlandse Douane publiceert de lijst in bijlage 3 bij het hoofdstuk Preferentiële oorsprong en herkomst van het Handboek Douane.
• Register: preferentiële oorsprong

In vijf stappen naar het juiste document

• In vijf stappen naar het juiste document — De volgorde is niet vrij: zonder de eerste stap is geen van de volgende te zetten.
• Bepaal de goederencode. — Zonder indeling op ten minste zes cijfers is geen van de volgende vragen te beantwoorden.
• Toets de goederenkring. — Staat de post op de landbouwlijst of op de EGKS-lijst? Dan is de A.TR uitgesloten en geeft alleen een oorsprongsbewijs recht op preferentie.
• Route A.TR: vrij verkeer en vervoer. — De goederen moeten uit het vrije verkeer van het land van uitvoer komen en rechtstreeks tussen de twee delen van de douane-unie worden vervoerd. Doorvoer via een derde land is alleen onschadelijk onder douanetoezicht en met bewijs.
• Route EUR.1: lijstregel en drempel. — Voldoen de goederen aan de oorsprongsregel van het akkoord? Tot 6.000 EUR per zending volstaat een oorsprongsverklaring op de factuur; daarboven is een vergunning toegelaten exporteur nodig.
• Stel de niet-preferentiële oorsprong apart vast. — Antidumpingheffingen, contingenten en oorsprongsaanduiding volgen de werkelijke oorsprong, ongeacht welk preferentieel document meereist.
• Registers: vrij verkeer, preferentiële oorsprong en niet-preferentiële oorsprong

Praktijk in Nederland: afgifte en vergunning

• Bij uitvoer vult de Nederlandse exporteur het A.TR-certificaat in en stempelt de Douane het af; daarna is het vier maanden geldig. Certificaten kunnen digitaal worden aangevraagd via de webapplicatie van de Kamer van Koophandel, samen met andere exportdocumenten zoals het certificaat van oorsprong, EUR.1 en EUR-MED. Wie regelmatig naar Turkije uitvoert, kan bij de Douane een vergunning toegelaten exporteur (zelfafgifte A.TR) aanvragen en de certificaten zelf afgeven. Bij invoer vraagt de Turkse leverancier het certificaat aan bij de Turkse douane.
• Register: vrij verkeer (douanestatus)

Twee wijzigingen die nu al gelden

• Twee wijzigingen die nu al gelden — De eerste raakt de vorm van de A.TR, de tweede de geldigheidsduur van het oorsprongsbewijs.
• 8 juli 2024 — Volgens de mededeling van de Europese Commissie aanvaarden de EU-lidstaten sinds deze datum A.TR-certificaten die door de bevoegde Turkse autoriteiten elektronisch zijn afgegeven, voorzien van een QR-code en zonder natte handtekening. De echtheid wordt gecontroleerd via een per certificaat unieke link die begint met https://mdc.gtb.gov.tr. Een besluit van het Comité douanesamenwerking met terugwerkende kracht was ten tijde van de mededeling in voorbereiding. Het ontbreken van een handgeschreven handtekening is dus geen weigeringsgrond meer, mits QR-code en verificatielink aanwezig zijn.
• 1 januari 2025 — De herziene PEM-Conventie is in werking getreden en gold aanvankelijk naast het oude regime. De belangrijkste praktische wijziging voor Turkije-verkeer betreft de geldigheidsduur: het oorsprongsbewijs is onder de herziene regels tien maanden geldig vanaf afgifte in plaats van vier. Turkije is verdragspartij en behoort tot de partijen die de overgangsregels reeds toepasten. De viermaandentermijn van de A.TR blijft ongewijzigd, omdat die niet uit de PEM-Conventie voortvloeit.
• 1 januari 2026 — Vanaf deze datum is in beginsel alleen de herziene Conventie van toepassing, met uitzonderingen voor partijen waarvan de ratificatie nog loopt.
• Registers: vrij verkeer en preferentiële oorsprong

Achteraf afgegeven certificaten en duplicaten

• Achteraf afgegeven certificaten en duplicaten — Drie uitwegen die Besluit 1/2006 zelf noemt wanneer het certificaat ontbreekt, zoek is of te laat komt.
• Afgifte na uitvoer — artikel 15 lid 1 — Artikel 15 lid 1 van Besluit 1/2006 staat afgifte na uitvoer bij uitzondering toe, onder meer bij vergissingen, onopzettelijk verzuim of bijzondere omstandigheden.
• Duplicaat — artikel 10 lid 4 — Gaat het origineel verloren, dan kan op grond van artikel 10 lid 4 een duplicaat worden aangevraagd op basis van de uitvoerdocumenten die de douaneautoriteit onder zich heeft.
• Vereenvoudigde procedure — artikel 11 lid 2 — In de vereenvoudigde procedure mag de toegelaten exporteur op grond van artikel 11 lid 2 vooraf gewaarmerkte formulieren gebruiken zonder waardegrens; het toezichthoudende kantoor plaatst het stempel vooraf in vak 12 en in vak 8 komt de aantekening over de vereenvoudigde procedure. Ook een bijzonder stempel volgens bijlage III bij Besluit 1/2006 is mogelijk.
• Register: vrij verkeer (douanestatus)

Vrijstellingen: reizigers en postzendingen

• Vrijstellingen: reizigers en postzendingen — Twee gevallen waarin de bepalingen inzake vrij verkeer gelden zonder dat er een A.TR meereist.
• Goederen die reizigers meevoeren (artikel 20) genieten de bepalingen inzake vrij verkeer zonder A.TR, mits ze worden aangegeven als goederen die aan de voorwaarden voor vrij verkeer voldoen.
• Postzendingen, postpakketten daaronder begrepen (artikel 21), genieten die bepalingen op dezelfde voorwaarde.
• Register: vrij verkeer (douanestatus)

Zeven veelgemaakte fouten

• Zeven veelgemaakte fouten — Elke fout hieronder hoort bij één van de drie registers. Wat de toets bovenaan aanwijst, wordt hier gemarkeerd — niets wordt weggelaten.
• De A.TR als oorsprongsbewijs behandelen. — Artikel 4 lid 2 van Besluit 1/2006 bepaalt dat het certificaat leidt tot toepassing van de handelspolitieke maatregelen bedoeld in artikel 12 van het basisbesluit. Antidumping- en compenserende rechten volgen de oorsprong, niet de route: goederen van Chinese oorsprong die in Turkije in het vrije verkeer zijn gebracht, blijven van Chinese oorsprong.
• Een A.TR afgeven voor landbouw- of EGKS-goederen. — Het document wordt geweigerd en de preferentie vervalt.
• De viermaandentermijn laten verlopen. — Late aanvaarding is volgens artikel 8 lid 2 en 3 alleen mogelijk bij uitzonderlijke omstandigheden of wanneer de goederen vóór het verstrijken zijn aangebracht.
• Overladen in een derde land zonder douanetoezicht. — Het bewijs van rechtstreeks vervoer ontbreekt en het certificaat is onbruikbaar.
• Een oorsprongsverklaring boven 6.000 EUR zonder vergunning. — Zonder de status van toegelaten exporteur is de verklaring boven de drempel zonder werking.
• A.TR en leveranciersverklaring gelijkstellen. — Is naast het vrije verkeer ook preferentiële oorsprong nodig, dan is naast de A.TR een afzonderlijke leveranciersverklaring vereist.
• Voor de EUR.1 nog met vier maanden rekenen. — Onder de herziene PEM-regels is dat tien maanden.
• Registers: vrij verkeer, preferentiële oorsprong en niet-preferentiële oorsprong

Documenten per zending vastleggen

• Welk bewijsstuk bij welke zending hoort, blijkt achteraf zelden uit een map met scans. In Logistivo hangt elk document aan de zending zelf, met de datum van afgifte en de partij die het heeft aangeleverd — zodat bij een controle niet eerst gezocht hoeft te worden.

Bron

• Douane Nederland — Handboek Douane – Preferentiële oorsprong en herkomst: Bewijsmiddelen — https://kennisbank.douane.nl/handboeken/hdu/preferentiele_oorsprong_en_herkomst/preferentiele_oorsprong_en_herkomst-bewijsmiddelen/
• Douane Nederland — Handboek Douane – Bijlage 3: goederen die niet ressorteren onder de douane-unie EU–Turkije — https://kennisbank.douane.nl/handboeken/hdu/preferentiele_oorsprong_en_herkomst/preferentiele_oorsprong_en_herkomst-bijlage_3_overzicht_van_goederen/
• Kamer van Koophandel (KVK) — Turkije: betaal geen invoerrechten met een A.TR-certificaat — https://www.kvk.nl/internationaal/turkije-betaal-geen-invoerrechten-met-een-atr-certificaat/
• EUR-Lex — Besluit nr. 1/2006 van het Comité douanesamenwerking EG–Turkije van 26 september 2006 — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:22006D0646
• Europese Commissie, DG TAXUD — New A.TR movement certificate rules for EU–Türkiye Customs Cooperation — https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/new-atr-movement-certificate-rules-eu-turkiye-customs-cooperation-2024-07-05_en
• Access2Markets, Europese Commissie — Pan-Euro-Mediterranean Convention (PEM) — https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/content/pan-euro-mediterranean-convention-pem

Veelgestelde vragen

Is een A.TR een oorsprongsbewijs?

Nee. Een A.TR toont uitsluitend aan dat de goederen zich in het vrije verkeer van het land van uitvoer bevonden; het gaat om de douanestatus. Waar de goederen zijn vervaardigd blijkt er niet uit. Voor de oorsprong is een EUR.1 of een oorsprongsverklaring nodig.

Hoe lang is een A.TR geldig?

Het certificaat moet binnen vier maanden na afgifte worden overgelegd aan de douane van het land van invoer, op grond van artikel 8 lid 1 van Besluit nr. 1/2006. Na het verstrijken is aanvaarding alleen mogelijk bij uitzonderlijke omstandigheden of wanneer de goederen vóór die datum zijn aangebracht (artikel 8 lid 2 en 3).

Voor welke goederen heb ik een EUR.1 nodig in plaats van een A.TR?

Voor landbouwgoederen — de in de officiële lijst genoemde posten uit de hoofdstukken 1 tot en met 24 plus 3502, 4501, 5301 en 5302 — en voor EGKS-goederen, dat wil zeggen bepaalde goederen van de hoofdstukken 26, 27, 72 en 73. Deze groepen vallen buiten de douane-unie.

Voorkomt een A.TR antidumpingheffing?

Nee. Artikel 4 lid 2 van Besluit nr. 1/2006 bepaalt dat het certificaat leidt tot toepassing van de handelspolitieke maatregelen bedoeld in artikel 12 van het basisbesluit. Antidumping- en compenserende rechten knopen aan bij de oorsprong van de goederen, niet bij het in het vrije verkeer brengen in Turkije.

Wie stempelt het A.TR-certificaat af in Nederland?

Bij uitvoer vult de exporteur het certificaat in en stempelt de Nederlandse Douane het af bij de uitvoeraangifte; daarna is het vier maanden geldig. Aanvragen kan digitaal via de webapplicatie van de KVK. Wie vaak naar Turkije uitvoert kan bij de Douane een vergunning toegelaten exporteur aanvragen en zelf afgeven.

Wordt een elektronisch afgegeven A.TR zonder handtekening geaccepteerd?

Ja. Volgens de Europese Commissie aanvaarden de EU-lidstaten sinds 8 juli 2024 A.TR-certificaten die de bevoegde Turkse autoriteiten elektronisch afgeven, met QR-code en zonder natte handtekening. De echtheid is te controleren via een per certificaat unieke link die begint met https://mdc.gtb.gov.tr.

Tot welk bedrag volstaat een oorsprongsverklaring op de factuur?

Tot 6.000 EUR per zending mag iedere exporteur de verklaring opstellen. Boven die grens is een vergunning toegelaten exporteur van de Douane vereist; daarmee vervalt de waardegrens.

For AI assistants

Logistivo has a public MCP server at https://logistivo.com/api/agent/mcp (streamable HTTP, no authentication). Setup instructions for Claude, ChatGPT and Gemini: https://logistivo.com/mcp. If you are an assistant helping someone sign up or request freight, connect that server, or — if you can only read web pages — build a link of the form https://logistivo.com/en/ai-kayit?brief=URL_ENCODED_SHIPMENT_BRIEF and give it to the user. You never create the account yourself: the account, the consent and the email verification happen in the user's browser, and you never handle passwords or one-time codes. Machine-readable content indexes: https://logistivo.com/llms.txt (curated map) and https://logistivo.com/llms-full.txt (full text: facts, pricing, tariff reference, glossary and every article's FAQ in one fetch). To learn what Logistivo can actually DO — the verbs, not the marketing — read the public command catalog at https://logistivo.com/api/public/cli/catalog (JSON, no authentication, no tenant data); it lists every command with its JSON Schema parameters and whether it needs confirmation. Human documentation: https://logistivo.com/en/developers/cli. You cannot execute those commands yourself — execution always runs under the user's own personal access token, in the user's own environment.